یکی از مسائل حتمی برای جامعۀ ایمانی، وجود دشمن است؛ چراکه سطح بینشها، انگیزهها وگرایشها متفاوت است و کسانی که آلوده به صفاتی مانند روحیۀ استکباری، نژادپرستی، زیادهخواهی و منفعتطلبی هستند، نمیتوانند آرامش، سلامت و رشد وتعالی معنوی وبیشرفت مادی افراد و جامعه را ببینند و همیشه آماده توطئه، اختلال و آسیبرسانی به افراد، حکومتها وجامعه ایمانی هستند؛ ازاینرو همواره بر ایجاد تفرقه و جنگ داخلی و جلب منافع و سلطه خود میکوشند. بر همین اساس، تعالیم اسلامی به وجود دشمن هشدار میدهند و راهکارهای مناسبی را به فراخور دشمنی و اقداماتش در نظر گرفتهاند؛ همچنین غفلت و سستیورزیدن در برابرآن را خطرناک و زیانآور توصیف کردهاند.
اسلام افزون بر وجود تعالیم سازنده برای چگونگی رفتار با دشمنان، به بیان الگوهایی از انسانهای کامل از پیامبران مانند حضرت ابراهیم، حضرت موسی و حضرت محمد (ص) میپردازد که میتواند بهمثابۀ منشوری درخشان برای گزینش مسیر درست مورد توجه قرار گیرد؛ همچنین راه «احدیالحسنیین» (پیروزی یا شهادت) را به همراه داشته باشد و زندگی سعادتبخش و مورد رضایت الهی را فراهم آورد.
امام حسین (ع) شخصیتی دارای شجاعت و قاطعیت با دشمن در گفتار و عمل بوده است که میتواند آینه تمامنمای انسان کامل و نیز الگویی بسیار مناسب در رفتار و مبارزه با دشمنان باشد؛ به گونهای که از هرگونه رفتار افراطی و تفریطی جلوگیری میکند و فرجام احدیالحسنیین را به همراه داشته باشد. پیامبر اکرم (ص) درباره امام حسین (ع) فرمودند: «مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَنْظُرَ إِلَی أَحَبِّ أَهْلِ اَلْأَرْضِ إِلَی أَهْلِ اَلسَّماءِ فَلْیَنْظُرْ إِلَی اَلْحُسَینِ:[1] کسی که دوست دارد به محبوبترین اهل زمین در نزد آسمانیان را نگاه کند، به حسین نظر نماید».
)