وحدت و انسجام امت اسلامی در آینۀ سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدیر گروه علمی امت و تمدن و پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام قم

10.22081/jpp.2026.74046.1058

چکیده

وحدت اسلامی یکی از اصول اساسی در قرآن کریم و سنت نبوی است و در میراث گران‌بهای اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) جایگاهی بنیادین دارد. این اصل نه یک توصیه صرف اخلاقی، بلکه ضرورتی راهبردی برای بقا و عزت امت اسلامی در برابر دسیسه‌های دشمنان است. قرآن کریم با تأکید بر اصول محکم، مسلمانان را به سوی همدلی فرا‌می‌خواند؛ آیاتی چون «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»[1] و «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»[2] بر محوریت همبستگی امت اسلامی تأکید دارند.
این نوشتار با هدف تبیین مبانی و شیوه‌های حفظ وحدت و انسجام امت اسلامی بر پایهٔ سیرهٔ عملی اهل‌بیت(ع) تدوین شده است. هدف اصلی، به‌دست‌آوردن اصول کلیدی وحدت از مکتب اهل‌بیت(ع) و بازخوانی و تعمیق این اصول است. با توجه به اینکه تفرقه‌افکنی همواره یکی از اصلی‌ترین محورهای توطئه دشمنان علیه جهان اسلام بوده است، بازگشت به الگوی عملی و نظری اهل‌بیت(ع) برای تحقق اتحاد ضروری است.
اهل‌بیت(ع) در جایگاه وارثان راستین پیامبر اکرم(ص) و مفسران حقیقی مکتب وحی، مظهر عملی این آموزه‌ها بوده‌اند. در تاریخ پرفراز و ‌نشیب صدر اسلام و پس از آن، ایشان در شرایط مختلف سیاسی و اجتماعی هم در دوران قدرت و هم در دوران فشار، با رفتار، گفتار و سیره عملی خود الگویی بی‌بدیل از تعامل سازنده میان مذاهب و فرق اسلامی ارائه داده‌اند. هدف این نوشتار، به‌دست‌آوردن این الگوهای عملی از سیرۀ نورانی ایشان و ارائۀ چارچوبی برای تحقق وحدت حقیقی در دنیای معاصر است.
[1]. آل‌عمران: ۱۰۳.
[2] .حجرات: ۱۰.

کلیدواژه‌ها

موضوعات