معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
نقش هویت دینی و ملی در تقویت تابآوری اجتماعی
9
18
79964
10.22081/jpp.2026.74922.1065
FA
محمدکاظم
کریمی
دانشآموخته حوزه علمیه و دکترای جامعهشناسی سیاسی
Journal Article
2026
06
02
کوششهای مجدانه یک ملت در پاسداشت و درونیکردن ارزشها و دستاوردهای معنوی و سرزمینی خود، در قالب هویت دینی و ملی تبلور مییابد و بهرهگیری از ظرفیت آن در مقابله با فشارها و بحرانهای بیرونی برای همه عصرها و نسلها اهمیت اساسی دارد. این نوشتار کوشیده است نقش و تأثیر هویت دینی و ملی بر تابآوری اجتماعی را از طریق توصیف و تحلیل دادههای معتبر و با بهرهگیری از ظرفیت اسناد و منابع مکتوب بررسی و واکاوی کند. بر این اساس، با تحلیل ابعاد و مؤلفههای هویت ملی و دینی، چگونگی نقشآفرینی آنها بر تابآوری اجتماعی به کمک محورهایی چون «ایجاد انسجام و همبستگی اجتماعی»، «معنابخشی به رنج و عبور از بحران»، «نظام حکمرانی و اعتماد عمومی»، «ترویج فرهنگ ایثار و فداکاری» و «کنشگری عدالتورزانه» توصیف و تبیین شده است.
https://jpp.dte.ir/article_79964_8ef5a802154d29f3b297e9ddde3a635c.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
ارزش جهاد و مقام مجاهدان در اسلام
19
26
79963
10.22081/jpp.2026.71032.1066
FA
عبدالکریم
پاک نیا
استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و مبلّغ نخبه دفتر تبلیغات اسلامی
Journal Article
2026
06
02
جهاد و دفاع همهجانبه برای حفظ هویت، اعتقادات و فرهنگ، امری طبیعی و فطری است؛ ازاینرو هر موجود زندهای برای بقای داشتههای خود باید بکوشد با تمام وجود بجنگد و موانع را از سر راه خود بردارد. امر به جهاد یکی از بدیهیترین و پیشرفتهترین قوانین اسلام برای پاسداری از فرهنگ انسانی و اسلامی است که ریشه در فطرت انسانها دارد. رسول گرامی اسلام (ص) تمام خیر و خوبیها را در جهاد و در پرتو آن معرفی میکند و میفرماید: «<strong>الْخَیْرُ کُلُّهُ فِی السَّیْفِ وَ تَحْتَ ظِلِّ السَّیْفِ وَ لَا یُقِیمُ النَّاسَ إِلَّا السَّیْفُ وَ السُّیُوفُ مَقَالِیدُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ</strong>:<sup>[1]</sup> تمام نیکىها در شمشیر و زیر سایه شمشیر است و مردم را پایدار نمىدارد جز شمشیر؛ و شمشیرها کلیدهاى بهشت و دوزخاند». شمشیر در این روایت بهمثابۀ نماد جهاد و نماد سلاحهاى کارآمد جنگى در هر عصری به کار رفته است؛ برندهترین سلاحى که مجاهد با آن رگ حیات دشمنان بشر را قطع مىکند تا با پاککردن جامعه از لوث آنان، خیر و برکت و امنیّت و سعادت را برای جامعۀ انسانى به ارمغان بیاورد.
[1]. محمدمحسن فیض کاشانى، <em>الوافى</em>، ص 43.
https://jpp.dte.ir/article_79963_eee6c89871b43884a3f5a89de4072b00.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
امدادهای غیبی؛ شرایط و نمودها
27
38
79965
10.22081/jpp.2026.74923.1067
FA
علیرضا
انصاری
نویسنده و پژوهشگر
Journal Article
2026
06
02
انسان از آغاز آفرینش همواره در جستجوی معنا و نیرویی فراتر از توان خویش بوده است؛ نیرویی که در لحظههای پرمخاطره و دشوار بتواند پناه او شود. امدادهای غیبی خداوند، تأثیری شگرف در ابعاد گوناگون زندگی انسانها دارد. آنگاه که رخدادهای ناگوار و مشکلاتِ پیدرپی به انسان هجوم میآورند، او به مقتضای فطرت الهی خویش، روی دل به سوی خدا میکند. این باور در تمامی ادیان الهی و فرهنگها جایگاهی بنیادین دارد؛ زیرا پیامبران و بسیاری از ملتها هنگام مواجهه با بحرانهای بزرگ همچون جنگها شاهد یاریهای الهی در پیروزیها و تداوم مقاومت خود بودهاند. این امدادها به شیوههای گوناگون حاصل میشود؛ همانگونه که خداوند متعال میفرماید: «<strong>کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثیرَةً</strong>…»<sup>[1]</sup> یا «<strong>ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ</strong>…».<sup>[2]</sup> در تاریخ معاصر و در جنگ ایران با اسرائیل و آمریکا نیز امدادهای غیبی در ساحتهای نظامی، روانی و اجتماعی جلوهگر شده است که فراتر از محاسبات مادی و جنگافزارها بوده است. در این نوشتار پس از معناشناسی امداد غیبی، به شرایط دریافت این امدادها و نیز نمودها و تجلیات آن در طول زندگی اشاره میشود.
[1]. بقره: 249.
[2]. توبه: 26.
https://jpp.dte.ir/article_79965_8ca0a6cae0207305429a6b8bf6f4e278.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
نقش باور به آخرت و شهادت در تابآوری اجتماعی در زمان جنگ
39
48
79966
10.22081/jpp.2026.74924.1068
FA
احمد
فلاح زاده
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم.
Journal Article
2026
06
02
این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه باور به شهادت و آخرت در شرایط تهدید و ناامنیهای جنگ، به عامل مؤثری در افزایش تابآوری مردم تبدیل میشود؟ تجربه جنگ رمضان (اسفند 1404) بهروشنی نشان داد تابآوری در شرایط تهدید و ناامنی، یکی از مهمترین مباحث مرتبط با مطالعات اجتماعی است. جوامع مختلف در مواجهه با تهدیدهای امنیتی و جنگ، برخی دچار فروپاشی روانی، سردرگمی جمعی و کاهش انسجام میشوند؛ اما برخی با وجود شدت فشارهای بیرونی، از خود مقاومتی پایدار، انسجامی بیشتر و امید افزونتری بروز میدهند. پژوهشگران معمولاً این تفاوتها را به مجموعهای از عوامل اقتصادی، فرهنگی، روانشناختی و تاریخی نسبت میدهند؛ درحالیکه یکی از عوامل مؤثر در بسیاری از مناطق مذهبی بهویژه در جهان اسلام، نقش باورهای دینی و به طور خاص ایمان به شهادت و آخرت است. این باورها به انسان مؤمن امکان میدهد تا تهدید و ناامنی را نه پایان راه، بلکه «مرحلهای از مسیر حرکت تکاملی» بداند و با امید به پاداش الهی، عدالت نهایی و زندگی حقیقی در جهان دیگر، از رنجها و فشارهای سنگین عبور کند. این نگرش موجب افزایش ظرفیت تحمل و مقاومت در افراد و گروهها میشود و از آنها مجموعهای میسازد که توانایی «ایستادگی طولانی» در برابر بحران را پیدا میکنند. این مقاله میکوشد تا با استفاده از منابع معتبر به تبیین این موضوع بپردازد.
https://jpp.dte.ir/article_79966_f0ba5b1a1327a777c4261fd1f9a741c6.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
امام حسین علیهالسلام الگوی شجاعت و قاطعیت با دشمن
49
58
79967
10.22081/jpp.2026.74926.1069
FA
حسن
شیرزاد کمانگر
محقق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
Journal Article
2026
06
02
یکی از مسائل حتمی برای جامعۀ ایمانی، وجود دشمن است؛ چراکه سطح بینشها، انگیزهها وگرایشها متفاوت است و کسانی که آلوده به صفاتی مانند روحیۀ استکباری، نژادپرستی، زیادهخواهی و منفعتطلبی هستند، نمیتوانند آرامش، سلامت و رشد وتعالی معنوی وبیشرفت مادی افراد و جامعه را ببینند و همیشه آماده توطئه، اختلال و آسیبرسانی به افراد، حکومتها وجامعه ایمانی هستند؛ ازاینرو همواره بر ایجاد تفرقه و جنگ داخلی و جلب منافع و سلطه خود میکوشند. بر همین اساس، تعالیم اسلامی به وجود دشمن هشدار میدهند و راهکارهای مناسبی را به فراخور دشمنی و اقداماتش در نظر گرفتهاند؛ همچنین غفلت و سستیورزیدن در برابرآن را خطرناک و زیانآور توصیف کردهاند.
اسلام افزون بر وجود تعالیم سازنده برای چگونگی رفتار با دشمنان، به بیان الگوهایی از انسانهای کامل از پیامبران مانند حضرت ابراهیم، حضرت موسی و حضرت محمد (ص) میپردازد که میتواند بهمثابۀ منشوری درخشان برای گزینش مسیر درست مورد توجه قرار گیرد؛ همچنین راه «احدیالحسنیین» (پیروزی یا شهادت) را به همراه داشته باشد و زندگی سعادتبخش و مورد رضایت الهی را فراهم آورد.
امام حسین (ع) شخصیتی دارای شجاعت و قاطعیت با دشمن در گفتار و عمل بوده است که میتواند آینه تمامنمای انسان کامل و نیز الگویی بسیار مناسب در رفتار و مبارزه با دشمنان باشد؛ به گونهای که از هرگونه رفتار افراطی و تفریطی جلوگیری میکند و فرجام احدیالحسنیین را به همراه داشته باشد. پیامبر اکرم (ص) درباره امام حسین (ع) فرمودند: «<strong>مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَنْظُرَ إِلَی أَحَبِّ أَهْلِ اَلْأَرْضِ إِلَی أَهْلِ اَلسَّماءِ فَلْیَنْظُرْ إِلَی اَلْحُسَینِ</strong>:<sup>[1]</sup> کسی که دوست دارد به محبوبترین اهل زمین در نزد آسمانیان را نگاه کند، به حسین نظر نماید».
فرمانده عشاق دل آگاه حسین است<br /><br />
بیراهه مرو، سادهترین راه حسین است<br /><br />
از مردم گمراه جهان راه مجویید<br /><br />
نزدیکترین راه به الله حسین است<br /><br />
[1]. محمد بن علی ابنشهرآشوب، <em>المناقب</em>، ج ۴، ص ۷۳.
https://jpp.dte.ir/article_79967_ce68fc50e7e5baf30fa1a167b184a70a.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
تاریخچه عزاداری: از سیره معصومان علیهمالسلام تا ایران امروزی
59
68
79968
10.22081/jpp.2026.74927.1070
FA
مصطفی
محسنی
دکترای تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی و مدرس حوزه و دانشگاه
Journal Article
2026
06
02
روایات بسیاری از معصومان (ع) در تشویق به برگزاری عزای سالار شهیدان و بیان اجر معنوی آن صادر شده است. در سیرۀ معصومان (ع) نیز نمونههای متعددی نشان میدهد که هرگاه شرایط اجازه میداد، عزاداری میکردند و گاهی از جانب آنها مجلس عزا برگزار میشد و گاهی عزاداران و شاعران مرثیهگو را تکریم میکردند. از همان سال اول شهادت اباعبدالله الحسین (ع)، عزاداری برای شهیدان کربلا آغاز شد و شیعیان همواره عزاداری میکردند؛ اما ازآنجاکه خلفای عباسی اجازۀ برپایی این عمل به شکل عمومی را نمیدادند، جلسات عزاداری خصوصی برگزار میشد و هر زمان که شرایط ایجاب میکرد، شیعیان اقامه عزا میکردند.
ایرانیان از همان ابتدای اسلام به اهلبیت(ع) علاقهمند شدند؛ زیرا رفتار حضرت علی(ع) با آنها عادلانه و برادرانه بود. این رفتارها گرایش ایرانیان به اهلبیت(ع) را در پی داشت؛ ازاینرو پس از شهادت امام حسین(ع) تا حد امکان در قیامهای برای خونخواهی امام حسین(ع) شرکت میکردند و از همان آغاز خود را عزادار حادثه عاشورا میدانستند.
https://jpp.dte.ir/article_79968_98286f50eb00b1d1c0adb2b995384c80.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
جلوههای قرآنی در بیانات و زندگی امام شهید حضرت آیتالله خامنهای «قدس سره»
68
78
79969
10.22081/jpp.2026.74928.1071
FA
عیسی
عیسی زاده
عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
Journal Article
2026
06
02
از جمله کسانی که در عصر ما توانست قرآن را در سبک زندگی خویش تجلی نماید و الگویی باشد برای بشر بهویژه برای حکمرانان و مدیران جامعه، حضرت آیتالله خامنهای امام شهید کشور عزیزمان است. به این امید که همۀ ما با درسآموزی و تأسی از ایشان، بتوانیم به زندگی خویش رنگوبوی قرآنی بدهیم. در این نوشتار تنها به چند جنبۀ محدود اشاره شده است: اخلاص، اعتقاد راسخ به کارکرد همیشگی قرآن، اعتقاد به نصرت الهی، اعتقاد به عدالتمحوری و سادهزیستی.
https://jpp.dte.ir/article_79969_719e54439f1895527527e152ac5fdc4c.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
شهادتطلبی امام خامنهای با تأسی از امام حسین علیهالسلام
77
87
79970
10.22081/jpp.2026.74929.1072
FA
سید تقی
واردی
عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
Journal Article
2026
06
02
قائد شهید امّت، حضرت آیتالله امام سیدعلی خامنهای (قدس الله نفسه الزکیه)، شخصیت ممتاز و زمامدار امّت اسلامی، دارای فضایل شخصیتی، اخلاقی، علمی، مدیریتی، سیاسی و اجتماعی فراوانی است که معظمله را عزیز دوران قرار داده است. یکی از اوصاف انسانی و اسلامی معظمله، صفت شهادتطلبی است که تأثیر شگرفی در عزم راسخ ملت ایران، تقویت جبهۀ مقاومت، بیداری محرومان جهان و ضعف و عقبنشینی جبهه کفر و نفاق داشته است. بیتردید این صفت بارز انسانی، میراث گرانقدر نیاکان طاهرین وی است که با روح و روان معظمله عجین شد و او را بهمثابۀ الگوی بینظر جهانی به مردم دنیا شناسانید.
رهبر شهید این صفت بارز انسانی را از جد بزرگوار خود حضرت ابیعبدالله الحسین (ع) به ارث برد که وقتی در مدینه با درخواست حاکمان و سلطهطلبان اموی مبنی بر بیعت با طاغوت زمان یزید بن معاویه مواجه گردید، فرمود: «<strong>وَ مِثلی لا یُبایعُ مِثلَهُ</strong>».<sup>[1]</sup>
قائد شهید امام خامنهای نیز تنها یازدهروز قبل از شهادت عزتمندانۀ خویش، در جمع مردم آذربایجان فرمود: «ملّت ایران درسهای اسلامی و شیعیِ خودش را خوب بلد است؛ میداند که چه کار کند. امام حسین (ع) فرمود: "<strong>مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَ یَزید</strong>: کسی مثل من با کسی مثل یزید بیعت نمیکند". ملت ایران درواقع میگویند ملتی مثل ما با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سرِ کارند، بیعت نخواهد کرد».<sup>[2]</sup>
چنین رفتار و سخنانی درباره شیطان بزرگ نشاندهندۀ روحیۀ شجاعت، مقاومت و شهادتطلبی است که بین زمامدران کنونی عالم نظیری ندارد.
در این نوشتار کوشیده شده است ابتدا به عوامل شهادتطلبی و سپس صفات بارز شهادتطلبی قائد شهید با تأسی از اجداد طاهرینش بهویژه حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بررسی شود و بهمثابۀ یک الگوی شخصیتی و مبارزاتی به عالمان، زمامداران، جوانان و توده مردم انقلابی ایران و سایر ملتها معرفی گردد و راه روشنی برای رهپویان حقیقت و خدامحوران عالم بگشاید.
[1]. علی بن موسی سید بن طاووس، <em>اللهوف</em>، ص 38.
بیانات در دیدار با مردم آذربایجان شرقی، 28/11/1404.
https://jpp.dte.ir/article_79970_f13bb30b520ccce447318b45060cfb48.pdf
معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
تبلیغ و تقریب
5
8
2026
05
22
ویژگیهای امام شهید از زبان مقام معظم رهبری
87
96
79971
10.22081/jpp.2026.74930.1073
FA
مصطفی
محجوب زاده
کارشناس مطالعات اجتماعی و مدرس حوزه و دانشگاه
Journal Article
2026
06
02
ایامی چند از شهادت جانسوز قاعد امت به دست جنایتکاران تاریخ بشر میگذرد. در دورانی که بیانیههای حقوق بشر و قوانین بینالملل گوش عالم را کر کرده است، جنایتکاران بهراحتی به تروریسم دولتی اقدام میکنند و رهبر یک کشور که نه، بلکه یک امت را به شهادت میرسانند. شیاطینی که از کشتن زنان و کودکان و شهروندان بیگناه و بیپناه هیچ ابایی ندارند، به یک مدرسه با دهها کودک و معلم و پدر و مادر با سنگینترین و پیشرفتهترین بمبها حمله میکنند و 168 کودک را به شهادت میرسانند؛ آب هم از آب تکان نمیخورد!
دشمن البته با هدف سقوط و فروپاشی نظام (تغییر رژیم)، نابودی توان هستهای و قدرت موشکی ایران وارد شد؛ اما با وجود بهشهادترساندن قاعد امت و واردکردن ضربههای بزرگ به ردۀ فرماندهی نظامی و امنیتی، به دلیل ثبات ساختاری که میراث آن مرد حکیم است و همچنین شجاعت فرماندهان و رزمندگان نظامی و مردم باعظمت حاضر در صحنه، به اهداف خود نرسید. بهیقین سخنگفتن از امام شهید در یک مقاله کوتاه نمیگنجد؛ اما موضوعی که بناست بهاختصار بررسی شود، برخی از ویژگیهای امام شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای با نگاهی به بیانیۀ رهبر معظم انقلاب سیدمجتبی خامنهای به مناسبت چهلم ایشان است. امید است که گامی هرچند اندک در شناساندن آن دریای باعظمت علم و حکمت و عرفان و معرفت برداشته باشیم.
https://jpp.dte.ir/article_79971_be34b8aa75871c3b288c5fdde24bab3f.pdf